گلیم

2659 شمار بازدید :

در ابتدا به جامه درشت پشمین، گلیم می گفتند، ولی در حال حاضر، گلیم، بافته ای است داری و بدون پرز که با نخ پشمی، پنبه ای یا کنفی، با درگیری تار و پود بافته می شود. به این ترتیب که از نخ پنبه ای به عنوان تار و از نخ پشمی رنگارنگ به عنوان پود استفاده می شود. در گلیم بافی، نقشه کاربرد چندانی ندارد. گلیم های هر منطقه طرح و رنگ ویژه ای دارد که با توجه به آن، از بافته های مناطق دیگر مجزا می شود.

سیر تاریخی بافت

صاحب نظران سابقه تولید گلیم را بیش از پیشینه دیگر رشته های بافته های داری می دانند، اما تاریخ دقیق آغاز گلیم بافی در هاله ای از ابهام قرار دارد و آثار و مدارک بدست آمده از جمله بقایایی از یک گیم متعلق به شش هزار سال قبل از میلاد مکشوف در آناتولی ترکیه، مؤید آن است که این هنر از هزاران سال پیش رواج داشته است. با توجه به روش بافت گلیم که خود ملهم از شیوه بافت حصیر بوده، و اینکه ابزار و وسایل مورد نیاز گلیم بافی به مراتب ساده تر از پارچه بافی و تولید محصولات دستباف است، صاحب نظران سابقه تولید گلیم را بیش از پیشینه پارچه های دستبافی نیز دانسته اند و اعتقاد دارند که تولید پارچه های دستباف پس از بافت گلیم، مرسوم و متدوال گردیده است. ضمن آن که در بررسی سیر تکامل و تحول قالیبافی این نکته به روشنی دانسته می شود که قرن ها پس از تولید گلیم های ساده ( گلیم های دورو)، گلیم های سوماک(گلیم های یک رو و ضخیمتر از گلیم های ساده و تخت) تولید شده و سرانجام از تکامل بافت چنین گلیم هایی، قالی بافته شده است، البته بافت گلیم سوماک را حلقه میانی گلیم ساده تا بافت قالی بر شمرده اند.

بافت گلیم در استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال، خراسان جنوبی، خوزستان، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویراحمد، گیلان، مازندران، هرمزگان و یزد رواج دارد.

محصولاتی که به کمک دارهای افقی یا عمودی مستقر در زمینه بافته می شود، دست بافته های داری محسوب می شود.